Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu
1)
z dnia 7 stycznia 2003 r.
w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy
psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach
Na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 11 ustawy z dnia 7 września 1991 r.
o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329
i Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 28, poz. 153
i Nr 141, poz. 943, z 1998 r. Nr 117, poz. 759
i Nr 162, poz. 1126, z 2000 r. Nr 12, poz. 136,
Nr 19, poz. 239, Nr 48, poz. 550, Nr 104, poz. 1104,
Nr 120, poz. 1268 i Nr 122, poz. 1320, z 2001 r.
Nr 111, poz. 1194 i Nr 144, poz. 1615, z 2002 r.
Nr 41, poz. 362, Nr 113, poz. 984, Nr 141, poz. 1185
i Nr 200, poz. 1683 oraz z 2003 r. Nr 6, poz. 65)
zarządza się, co następuje:
§ 1.
Publiczne przedszkola, szkoły, a także placówki, o których mowa w art. 2
pkt 3, 3a, 5 i 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie
oświaty, zwane dalej "placówkami", organizują i udzielają uczniom, ich
rodzicom oraz nauczycielom pomocy psychologiczno-pedagogicznej na zasadach określonych w rozporządzeniu.
§ 2.
1. Pomoc psychologiczno-pedagogiczna polega w szczególności na:
1) diagnozowaniu środowiska ucznia;
2) rozpoznawaniu potencjalnych możliwości oraz indywidualnych potrzeb
ucznia i umożliwianiu ich zaspokojenia;
3) rozpoznawaniu przyczyn trudności w nauce i niepowodzeń
szkolnych;
4) wspieraniu ucznia z wybitnymi uzdolnieniami;
5) organizowaniu różnych form pomocy psychologiczno-pedagogicznej;
6) podejmowaniu działań wychowawczych i profilaktycznych
wynikających z programu wychowawczego szkoły i programu profilaktyki, o których
mowa w odrębnych przepisach, oraz wspieraniu nauczycieli w tym zakresie;
7) prowadzeniu edukacji prozdrowotnej i promocji zdrowia wśród
uczniów, nauczycieli i rodziców;
8) wspieraniu uczniów, metodami aktywnymi, w dokonywaniu wyboru
kierunku dalszego kształcenia, zawodu i planowaniu kariery zawodowej oraz udzielaniu
informacji w tym zakresie;
9) wspieraniu nauczycieli w organizowaniu wewnątrzszkolnego systemu
doradztwa oraz zajęć związanych z wyborem kierunku kształcenia i zawodu;
10) wspieraniu nauczycieli i rodziców w działaniach
wyrównujących szanse edukacyjne ucznia;
11) udzielaniu nauczycielom pomocy w dostosowaniu wymagań
edukacyjnych wynikających z realizowanych przez nich programów nauczania do
indywidualnych potrzeb psychofizycznych i edukacyjnych ucznia, u którego
stwierdzono zaburzenia i odchylenia rozwojowe lub specyficzne trudności w uczeniu
się, uniemożliwiające sprostanie tym wymaganiom;
12) wspieraniu rodziców i nauczycieli w rozwiązywaniu
problemów wychowawczych;
13) umożliwianiu rozwijania umiejętności wychowawczych rodziców i nauczycieli;
14) podejmowaniu działań mediacyjnych i interwencyjnych w sytuacjach
kryzysowych.
2. Zadania, o których mowa w ust. 1, są realizowane we współpracy z:
1) rodzicami;
2) nauczycielami i innymi pracownikami przedszkola, szkoły lub
placówki;
3) poradniami psychologiczno-pedagogicznymi, w tym poradniami
specjalistycznymi;
4) innymi przedszkolami, szkołami i placówkami;
5) podmiotami działającymi na rzecz rodziny, dzieci i młodzieży.
§ 3.
Korzystanie z pomocy psychologiczno-pedagogicznej jest dobrowolne i nieodpłatne.
§ 4.
Pomoc psychologiczno-pedagogiczna w przedszkolu, szkole lub placówce może być
udzielana na wniosek:
1) ucznia;
2) rodziców;
3) nauczyciela, w szczególności nauczyciela uczącego ucznia i nauczyciela
prowadzącego zajęcia specjalistyczne, o których mowa w § 5 ust. 1
pkt 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 5 pkt 2;
4) pedagoga;
5) psychologa;
6) logopedy;
7) doradcy zawodowego;
8) poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni
specjalistycznej.
§ 5.
1. Pomoc psychologiczno-pedagogiczna w przedszkolu jest organizowana
w szczególności w formie:
1) zajęć specjalistycznych: korekcyjno-kompensacyjnych, logopedycznych
oraz innych zajęć o charakterze terapeutycznym;
2) zajęć psychoedukacyjnych dla rodziców;
3) porad, konsultacji i warsztatów dla rodziców i nauczycieli.
2. Pomoc psychologiczno-pedagogiczna w szkole jest organizowana w szczególności
w formie:
1) zajęć dydaktyczno-wyrównawczych;
2) zajęć specjalistycznych: korekcyjno-kompensacyjnych, logopedycznych,
socjoterapeutycznych oraz innych zajęć o charakterze terapeutycznym;
3) klas wyrównawczych, z zastrzeżeniem ust. 3;
4) klas terapeutycznych, z zastrzeżeniem ust. 4;
5) zajęć psychoedukacyjnych dla uczniów;
6) zajęć psychoedukacyjnych dla rodziców;
7) zajęć związanych z wyborem kierunku kształcenia i zawodu;
8) porad dla uczniów;
9) porad, konsultacji i warsztatów dla rodziców i nauczycieli.
3. Klas wyrównawczych nie organizuje się w szkołach
ponadgimnazjalnych i szkołach ponadpodstawowych oraz w szkołach specjalnych.
4. Klas terapeutycznych nie organizuje się w szkołach specjalnych.
5. Pomoc psychologiczno-pedagogiczna w placówce, stosownie do
zakresu jej działania, jest organizowana w szczególności w formie:
1) zajęć dydaktyczno-wyrównawczych;
2) zajęć specjalistycznych: korekcyjno-kompensacyjnych, logopedycznych,
socjoterapeutycznych oraz innych zajęć o charakterze terapeutycznym;
3) zajęć psychoedukacyjnych dla uczniów;
4) zajęć związanych z wyborem kierunku kształcenia i zawodu;
5) porad dla uczniów;
6) porad, konsultacji i warsztatów dla rodziców i nauczycieli.
6. Objęcie ucznia zajęciami dydaktyczno-wyrównawczymi, zajęciami
specjalistycznymi, zajęciami psychoedukacyjnymi oraz nauką w klasie wyrównawczej
lub klasie terapeutycznej wymaga zgody rodziców.
§ 6.
1. Zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze organizuje się dla uczniów,
którzy mają znaczne trudności w uzyskaniu osiągnięć z zakresu określonych
zajęć edukacyjnych, wynikających z podstawy programowej dla danego etapu
edukacyjnego. Zajęcia prowadzone są przez nauczyciela właściwych zajęć edukacyjnych.
Liczba uczestników zajęć wynosi od 4 do 8 uczniów.
2. Za zgodą organu prowadzącego szkołę lub placówkę liczba
uczestników zajęć dydaktyczno-wyrównawczych może być niższa od określonej w ust. 1.
§ 7.
1. Zajęcia specjalistyczne:
1) korekcyjno-kompensacyjne organizuje się dla uczniów, u których
stwierdzono specyficzne trudności w uczeniu się, uniemożliwiające uzyskanie
osiągnięć wynikających z podstawy programowej dla danego etapu edukacyjnego;
zajęcia prowadzą nauczyciele posiadający przygotowanie w zakresie terapii
pedagogicznej; liczba uczestników zajęć wynosi od 2 do 5 uczniów;
2) logopedyczne organizuje się dla uczniów z zaburzeniami mowy,
które powodują zakłócenia komunikacji językowej oraz utrudniają naukę; zajęcia
prowadzą nauczyciele posiadający przygotowanie w zakresie logopedii lub logopedii
szkolnej; liczba uczestników zajęć wynosi od 2 do 4 uczniów;
3) socjoterapeutyczne oraz inne zajęcia o charakterze
terapeutycznym organizuje się dla uczniów z dysfunkcjami i zaburzeniami
utrudniającymi funkcjonowanie społeczne; zajęcia prowadzą nauczyciele posiadający
przygotowanie w zakresie pracy o charakterze terapeutycznym lub socjoterapii;
liczba uczestników zajęć wynosi od 3 do 10 uczniów.
2. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, za zgodą organu
prowadzącego przedszkole, szkołę lub placówkę, zajęcia specjalistyczne mogą być
prowadzone indywidualnie.
§ 8.
1. Klasy wyrównawcze organizuje się w celu intensywnej pomocy
edukacyjnej i wychowawczej w uzyskaniu osiągnięć wynikających z podstawy
programowej dla danego etapu edukacyjnego przez uczniów, którzy mają rozległe
trudności w opanowaniu wiadomości i umiejętności.
2. Klasy terapeutyczne organizuje się dla uczniów wykazujących
jednorodne lub sprzężone zaburzenia, wymagających dostosowania organizacji i procesu
nauczania do ich specyficznych potrzeb edukacyjnych oraz długotrwałej pomocy
specjalistycznej.
3. Zajęcia w klasach wyrównawczych i klasach terapeutycznych
prowadzą nauczyciele właściwych zajęć edukacyjnych.
4. Nauczanie w klasach wyrównawczych i klasach terapeutycznych
prowadzone jest według obowiązujących w danych typach szkół programów
nauczania, z dostosowaniem metod i form ich realizacji do indywidualnych
psychofizycznych i edukacyjnych potrzeb uczniów.
5. Liczba uczniów w klasie wyrównawczej i klasie
terapeutycznej wynosi od 10 do 15.
6. W uzasadnionych przypadkach, za zgodą organu prowadzącego
szkołę, w ramach posiadanych środków, liczba uczniów w klasie wyrównawczej
lub klasie terapeutycznej może być niższa od określonej w ust. 5.
7. Klasy wyrównawcze i klasy terapeutyczne organizuje się z początkiem
roku szkolnego.
8. Do klas wyrównawczych i klas terapeutycznych, za zgodą organu
prowadzącego szkołę, w ramach posiadanych środków, mogą uczęszczać uczniowie
innych szkół, z uwzględnieniem przepisów art. 17 ust. 2-3a ustawy, o której
mowa w § 1.
§ 9.
1. O objęciu ucznia zajęciami dydaktyczno-wyrównawczymi, zajęciami
specjalistycznymi oraz nauką w klasach wyrównawczych i klasach terapeutycznych
decyduje dyrektor przedszkola, szkoły lub placówki, z zastrzeżeniem ust. 2.
2. Objęcie ucznia nauką w klasie terapeutycznej wymaga opinii
publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej.
§ 10.
1. Udział ucznia w zajęciach dydaktyczno-wyrównawczych,
zajęciach specjalistycznych oraz nauka w klasach wyrównawczych i klasach
terapeutycznych trwa do czasu zlikwidowania opóźnień w uzyskaniu osiągnięć
edukacyjnych wynikających z podstawy programowej dla danego etapu edukacyjnego lub
złagodzenia bądź wyeliminowania zaburzeń stanowiących powód objęcia ucznia daną
formą pomocy.
2. O zakończeniu udzielania pomocy w formie określonej w ust. 1
decyduje dyrektor przedszkola, szkoły lub placówki na wniosek rodziców lub nauczyciela
prowadzącego zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze lub zajęcia specjalistyczne, a w przypadku
klas wyrównawczych i klas terapeutycznych - na wniosek wychowawcy klasy.
§ 11.
1. Zajęcia psychoedukacyjne organizuje się w celu wspomagania
wychowawczej funkcji rodziny, zapobiegania zachowaniom dysfunkcyjnym uczniów oraz
wspierania ich rozwoju.
2. Zajęcia psychoedukacyjne dla uczniów i zajęcia
psychoedukacyjne dla rodziców prowadzone są w grupach liczących nie mniej niż 10 osób.
3. Zajęcia psychoedukacyjne prowadzą, w zależności od potrzeb,
pedagog, psycholog, nauczyciel posiadający przygotowanie w zakresie logopedii lub
logopedii szkolnej oraz inni nauczyciele posiadający przygotowanie do prowadzenia zajęć
specjalistycznych.
§ 12.
1. Zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia i zawodu
organizuje się w celu wspomagania uczniów w podejmowaniu decyzji edukacyjnych
i zawodowych, przy wykorzystaniu aktywnych metod pracy.
2. Zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia i zawodu
prowadzone są w grupach odpowiadających liczbie uczniów w oddziale.
3. Zajęcia, o których mowa w ust. 1, prowadzą: doradca
zawodowy lub nauczyciel, wychowawca, psycholog albo pedagog, posiadający przygotowanie do
prowadzenia zajęć związanych z wyborem kierunku kształcenia i zawodu.
§ 13.
Porad dla uczniów, rodziców i nauczycieli oraz konsultacji dla rodziców i nauczycieli
udzielają, w zależności od potrzeb, pedagog, psycholog, doradca zawodowy,
nauczyciel posiadający przygotowanie w zakresie logopedii lub logopedii szkolnej
oraz inni nauczyciele posiadający przygotowanie do prowadzenia zajęć specjalistycznych.
§ 14.
1. Warsztaty dla rodziców i nauczycieli organizuje się w celu
doskonalenia umiejętności z zakresu komunikacji społecznej oraz umiejętności
wychowawczych.
2. Warsztaty prowadzą, w zależności od potrzeb, pedagog,
psycholog oraz nauczyciele posiadający przygotowanie do prowadzenia zajęć
specjalistycznych.
§ 15.
1. Pomoc psychologiczno-pedagogiczną organizuje dyrektor przedszkola,
szkoły lub placówki.
2. W przedszkolu, szkole i placówce mogą być zatrudnieni
pedagog, psycholog i logopeda. W szkole i placówce może być zatrudniony
również doradca zawodowy.
3. Do zadań pedagoga należy w szczególności:
1) rozpoznawanie indywidualnych potrzeb uczniów oraz analizowanie
przyczyn niepowodzeń szkolnych;
2) określanie form i sposobów udzielania uczniom, w tym
uczniom z wybitnymi uzdolnieniami, pomocy psychologiczno-pedagogicznej, odpowiednio
do rozpoznanych potrzeb;
3) organizowanie i prowadzenie różnych form pomocy
psychologiczno-pedagogicznej dla uczniów, rodziców i nauczycieli;
4) podejmowanie działań wychowawczych i profilaktycznych
wynikających z programu wychowawczego szkoły i programu profilaktyki, o których
mowa w odrębnych przepisach, w stosunku do uczniów, z udziałem rodziców
i nauczycieli;
5) wspieranie działań wychowawczych i opiekuńczych nauczycieli,
wynikających z programu wychowawczego szkoły i programu profilaktyki, o których
mowa w odrębnych przepisach;
6) planowanie i koordynowanie zadań realizowanych przez szkołę na
rzecz uczniów, rodziców i nauczycieli w zakresie wyboru przez uczniów
kierunku kształcenia i zawodu, w przypadku gdy w szkole nie jest
zatrudniony doradca zawodowy;
7) działanie na rzecz zorganizowania opieki i pomocy materialnej
uczniom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej.
4. Do zadań psychologa należy w szczególności:
1) prowadzenie badań i działań diagnostycznych dotyczących
uczniów, w tym diagnozowanie potencjalnych możliwości oraz wspieranie mocnych
stron ucznia;
2) diagnozowanie sytuacji wychowawczych w celu wspierania rozwoju
ucznia, określenia odpowiednich form pomocy psychologiczno-pedagogicznej, w tym
działań profilaktycznych, mediacyjnych i interwencyjnych wobec uczniów, rodziców
i nauczycieli;
3) organizowanie i prowadzenie różnych form pomocy
psychologiczno-pedagogicznej dla uczniów, rodziców i nauczycieli;
4) zapewnienie uczniom doradztwa w zakresie wyboru kierunku
kształcenia i zawodu;
5) minimalizowanie skutków zaburzeń rozwojowych, zapobieganie
zaburzeniom zachowania oraz inicjowanie różnych form pomocy wychowawczej w środowisku
szkolnym i pozaszkolnym ucznia;
6) wspieranie wychowawców klas oraz zespołów wychowawczych i innych
zespołów problemowo-zadaniowych w działaniach wynikających z programu
wychowawczego szkoły i programu profilaktyki, o których mowa w odrębnych
przepisach.
5. Do zadań logopedy należy w szczególności:
1) przeprowadzenie badań wstępnych, w celu ustalenia stanu mowy
uczniów, w tym mowy głośnej i pisma;
2) diagnozowanie logopedyczne oraz - odpowiednio do jego wyników -
organizowanie pomocy logopedycznej;
3) prowadzenie terapii logopedycznej indywidualnej i w grupach
dzieci, u których stwierdzono nieprawidłowości w rozwoju mowy głośnej i pisma;
4) organizowanie pomocy logopedycznej dla dzieci z trudnościami w czytaniu
i pisaniu, przy ścisłej współpracy z pedagogami i nauczycielami
prowadzącymi zajęcia korekcyjno-kompensacyjne;
5) organizowanie i prowadzenie różnych form pomocy
psychologiczno-pedagogicznej dla uczniów, rodziców i nauczycieli;
6) podejmowanie działań profilaktycznych zapobiegających powstawaniu
zaburzeń komunikacji językowej, w tym współpraca z najbliższym
środowiskiem ucznia;
7) wspieranie działań wychowawczych i profilaktycznych
nauczycieli, wynikających z programu wychowawczego szkoły i programu
profilaktyki, o których mowa w odrębnych przepisach.
6. Do zadań doradcy zawodowego należy w szczególności:
1) systematyczne diagnozowanie zapotrzebowania uczniów na informacje
edukacyjne i zawodowe oraz na pomoc w planowaniu kształcenia i kariery
zawodowej;
2) gromadzenie, aktualizacja i udostępnianie informacji
edukacyjnych i zawodowych właściwych dla danego poziomu kształcenia;
3) wskazywanie uczniom, rodzicom i nauczycielom dodatkowych
źródeł informacji na poziomie regionalnym, ogólnokrajowym, europejskim i światowym
dotyczących:
a) rynku pracy,
b) trendów rozwojowych w świecie zawodów i zatrudnienia,
c) wykorzystania posiadanych uzdolnień i talentów przy wykonywaniu
przyszłych zadań zawodowych,
d) instytucji i organizacji wspierających funkcjonowanie osób
niepełnosprawnych w życiu codziennym i zawodowym,
e) alternatywnych możliwości kształcenia dla uczniów z problemami
emocjonalnymi i dla uczniów niedostosowanych społecznie,
f) programów edukacyjnych Unii Europejskiej;
4) udzielanie indywidualnych porad uczniom i rodzicom;
5) prowadzenie grupowych zajęć aktywizujących, przygotowujących
uczniów do świadomego planowania kariery i podjęcia roli zawodowej;
6) koordynowanie działalności informacyjno-doradczej prowadzonej przez
szkołę;
7) wspieranie w działaniach doradczych rodziców i nauczycieli
poprzez organizowanie spotkań szkoleniowo-informacyjnych, udostępnianie informacji i materiałów
do pracy z uczniami;
8) współpraca z radą pedagogiczną w zakresie tworzenia i zapewnienia
ciągłości działań wewnątrzszkolnego systemu doradztwa zawodowego, realizacji
działań z zakresu przygotowania uczniów do wyboru drogi zawodowej, zawartych w programie
wychowawczym szkoły i programie profilaktyki, o których mowa w odrębnych
przepisach;
9) współpraca z instytucjami wspierającymi wewnątrzszkolny
system doradztwa zawodowego, w szczególności z poradniami
psychologiczno-pedagogicznymi, w tym poradniami specjalistycznymi, oraz innymi
instytucjami świadczącymi poradnictwo i specjalistyczną pomoc uczniom i rodzicom.
§ 16.
Traci moc rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 stycznia 2001 r.
w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych
przedszkolach, szkołach i placówkach (Dz. U. Nr 13, poz. 110).
§ 17.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Minister Edukacji Narodowej i Sportu: K. Łybacka
1) Minister Edukacji Narodowej i Sportu
kieruje działem administracji rządowej - oświata i wychowanie, na podstawie § 1
ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca
2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji Narodowej
i Sportu (Dz. U. Nr 97, poz. 866).
| 
