Rozdział 5
Organizacja kształcenia, wychowania i opieki w szkołach i placówkach publicznych

1. Szkołę lub placówkę publiczną zakłada się na podstawie aktu założycielskiego, który określa jej typ, nazwę i siedzibę, a w przypadku szkół zawodowych także zawody i profile kształcenia zawodowego, w których kształci szkoła.

2. Akt założycielski szkoły podstawowej publicznej, oprócz danych wymienionych w ust. 1, określa także jej zasięg terytorialny (obwód), a w szczególności nazwy miejscowości (w miastach nazwy ulic lub ich części) należących do jej obwodu, a także podporządkowane jej organizacyjnie szkoły filialne.

3. Założenie szkoły publicznej przez osobę prawną lub fizyczną, z wyjątkiem gminy i związku komunalnego, wymaga zezwolenia kuratora oświaty, po uzyskaniu opinii właściwego, ze względu na dziedzinę kształcenia, ministra, z wyłączeniem ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. Dotyczy to również szkoły wymienionej w przepisach wydanych na podstawie art. 29.

4. Wniosek o udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 3, łącznie z projektami aktu założycielskiego i statutu, powinien być złożony nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok otwarcia szkoły. Wniosek dotyczący założenia typu szkoły, której prowadzenie należy do zadań własnych gminy, jest przykazywany do zaopiniowania właściwej gminie, która w terminie jednego miesiąca wyraża opinię; w razie negatywnej opinii gminy, szkoła nie otrzymuje dotacji, o której mowa w art. 80 ust. 1.

5. Minister Edukacji Narodowej, a w stosunku do szkół artystycznych - Minister Kultury i Sztuki określają, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i warunki udzielania i cofania zezwolenia na założenie szkoły publicznej.

6. Organ lub osoba, o których mowa w art. 5 ust. 2, zakładająca szkołę lub placówkę podpisuje akt założycielski oraz nadaje pierwszy statut.

7. Akt założycielski i statut szkoły lub placówki publicznej przesyła się właściwemu kuratorowi oświaty oraz innym organom właściwym do sprawowania nadzoru pedagogicznego nad szkołą lub placówką.

1. Szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 2, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej. Organ prowadzący jest obowiązany co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji zawiadomić rodziców uczniów, właściwego kuratora oświaty oraz gminę na której terenie położona jest szkoła, o zamiarze i przyczynach likwidacji.

2. Szkoła publiczna prowadzona przez gminę lub związek komunalny może być zlikwidowana za zgodą kuratora oświaty, a szkoła publiczna prowadzona przez inną osobę prawną lub fizyczną - za zgodą organu, który udzielił zezwolenia na założenie tej szkoły.

3. Dokumentację zlikwidowanej szkoły publicznej przekazuje się organowi prowadzącemu szkołę, z wyjątkiem dokumentacji przebiegu nauczania, którą przejmuje organ sprawujący nadzór pedagogiczny.

4. Dokumentację zlikwidowanej szkoły prowadzonej przez osobę prawną lub fizyczną przekazuje się właściwemu kuratorowi oświaty lub właściwemu ministrowi, o którym mowa w art. 58 ust. 3.

5. Przepisy ust. 1 - 4 stosuje się odpowiednio do placówek publicznych, z wyjątkiem warunku o likwidacji z końcem roku szkolnego.

6. Przepisy ust. 1-5 i art. 58 stosuje się odpowiednio w przypadku przekształcenia szkoły lub placówki.

1. Statut szkoły lub placówki publicznej powinien określać w szczególności:

2. Minister Edukacji Narodowej, a w stosunku do szkół artystycznych - Minister Kultury i Sztuki określają ramowe statuty poszczególnych typów szkół i placówek publicznych.

3. Kurator oświaty może uchylić statut szkoły lub placówki publicznej albo niektóre jego postanowienia, jeżeli są sprzeczne z prawem. Organowi, który nadał lub uchwalił statut "od decyzji kuratora oświaty" przysługuje odwołanie do Ministra Edukacji Narodowej.

4. W stosunku do publicznych szkół i placówek artystycznych, medycznych oraz rolniczych i gospodarki żywnościowej uprawnienie kuratora oświaty, o którym mowa w ust. 3, przysługuje odpowiednio Ministrom: Kultury i Sztuki, Zdrowia i Opieki Społecznej oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, a w przypadku szkół lub placówek wymienionych w przepisach wydanych na podstawie art. 29 - innym właściwym ministrom.

1. Struktura organizacyjna szkoły podstawowej obejmuje klasy I - VIII.

2. W przypadkach uzasadnionych miejscowymi warunkami, za zgodą kuratora oświaty, mogą być tworzone szkoły obejmujące część klas szkoły podstawowej, w tym także szkoły filialne.

1. Organ prowadzący szkoły różnych typów lub placówki może je połączyć w zespół. Połączenie nie narusza odrębności rad pedagogicznych, rad szkół lub placówek i samorządów uczniowskich poszczególnych szkół lub placówek, o ile statut zespołu nie stanowi inaczej.

2. Dyrektor zespołu jest dyrektorem szkoły lub placówki w rozumieniu ustawy.

3. Utworzenie zespołu następuje w trybie art.58, z tym że akt założycielski wymaga zaopiniowania przez rady pedagogiczne.

4. W zakresie uregulowanym odmiennie w statucie zespołu, tracą moc postanowienia zawarte w statutach połączonych szkół lub placówek.

5. Organ prowadzący zespół szkół lub placówek może zespół rozwiązać oraz nadać szkołom lub placówkom wchodzącym dotychczas w skład zespołu odrębne statuty.

6. Utworzenie zespołu, w którego skład wchodzą szkoły lub placówki prowadzone przez różne organy, może nastąpić po zawarciu porozumienia między tymi organami. W porozumieniu ustala się także zasady współdziałania w wykonywaniu zadań wymienionych w art. 5 ust. 7.

Rok szkolny we wszystkich szkołach i placówkach rozpoczyna się z dniem 1 września każdego roku, a kończy - z dniem 31 sierpnia następnego roku.

Podstawowymi formami działalności dydaktyczno-wychowawczej szkoły, których wymiar określają ramowe plany nauczania, są:

Czas trwania nauki w poszczególnych typach szkół publicznych, z wyjątkiem szkół podstawowych, określają ramowe plany nauczania.

1. Na wniosek lub za zgodą rodziców albo pełnoletniego ucznia dyrektor szkoły po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej i poradni psychologiczno-pedagogicznej może zezwolić uczniowi na indywidualny program lub tok nauki, wyznaczając nauczyciela-opiekuna. Odmowa następuje w drodze decyzji.

2. Minister Edukacji Narodowej określi szczegółowe zasady i tryb udzielania zezwoleń, o których mowa w ust. 1, oraz organizację indywidualnego programu lub toku nauki.

aty wykonawcze

1. Do realizacji celów statutowych szkoła publiczna powinna zapewnić możliwość korzystania z:

2. Wymagania określone w ust. 1 pkt 3-5 nie muszą być spełnione w szkołach dla dorosłych.

1. Minister Edukacji Narodowej oraz Minister Pracy i Polityki Socjalnej w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami określą, w drodze rozporządzenia, zasady podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych.

2. Minister Edukacji Narodowej w porozumieniu z Ministrem Pracy i Polityki Socjalnej, a także inni właściwi ministrowie w porozumieniu z Ministrem Edukacji Narodowej oraz Ministrem Pracy i Polityki Socjalnej mogą określać, w drodze rozporządzenia, rodzaje, organizację oraz zasady działania ośrodków doskonalenia zawodowego i innych placówek kształcenia ustawicznego dorosłych, a także zasady odpłatności za naukę w tych ośrodkach i placówkach.

3. (skreślony).

akty wykonawcze

1. Kształcenie ustawiczne umożliwia rozwój osobowości oraz zdobywanie wiedzy, kształtowanie umiejętności i rozwój uzdolnień, w szczególności z uwzględnieniem wymogów rynku pracy.

2. System kształcenia ustawicznego obejmuje kształcenie, dokształcanie i doskonalenie w formach szkolnych i pozaszkolnych.

3. Kształcenie, dokształcanie i doskonalenie może odbywać się w systemie dziennym, wieczorowym, zaocznym, kształcenia na odległość, eksternistycznym lub w systemie łączącym te formy.

Przepisy art. 68 i 68a nie dotyczą ośrodków doskonalenia zawodowego i innych placówek kształcenia ustawicznego dorosłych, prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów.

1. Zarząd Główny Naczelnej Organizacji Technicznej oraz Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego mogą nadawać osobom z wyższym i średnim wykształceniem, stopnie specjalizacji zawodowej stanowiące potwierdzenie posiadania przez te osoby wysokich kwalifikacji zawodowych oraz określać szczegółowy tryb postępowania w tych sprawach.

2. Minister Edukacji Narodowej w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami może określać, w drodze zarządzenia, inne stowarzyszenia naukowe - techniczne oraz zawodowe uprawnione do nadawania stopni specjalizacji zawodowej, o których mowa w ust. 1, i szczegółowy tryb postępowania w tych sprawach.

3. Przepisy ust. 1 i 2 nie dotyczą stopni specjalizacji zawodowej przyznawanych na podstawie odrębnych przepisów.

1. Dzieciom i młodzieży osieroconym, pozbawionym całkowicie lub częściowo opieki, zagrożonym uzależnieniem, niedostosowanym społecznie, pobierającym naukę poza miejscem zamieszkania, ze środowisk zagrożonych ekologicznie, pozostającym w trudnej sytuacji materialnej - może być organizowana opieka w szkołach ogólnodostępnych, placówkach opiekuńczo-wychowawczych, resocjalizacyjnych, rodzinach zastępczych lub w innych formach.

2. Minister Edukacji Narodowej określa, w drodze rozporządzenia:

1. Zadania w zakresie kształcenia i wychowania młodzieży wykonują także Ochotnicze Hufce Pracy organizowane na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

2. Ochotnicze Hufce Pracy umożliwiają młodzieży w wieku powyżej 15 lat, która nie ukończyła szkoły podstawowej albo nie kontynuuje nauki po ukończeniu tej szkoły, zdobycie kwalifikacji zawodowych oraz uzupełnienie wykształcenia podstawowego.

3. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, zasady organizacji kształcenia młodzieży w Ochotniczych Hufcach Pracy.

1. Praktyczna nauka zawodu może odbywać się w przedsiębiorstwach, zakładach i instytucjach państwowych, indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz jednostkach organizacyjnych osób prawnych i fizycznych.

2. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, zasady organizowania i finansowania praktycznej nauki zawodu, a także prawa i obowiązki podmiotów, o których mowa w ust. 1, oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu.

Minister Edukacji Narodowej określa, w drodze rozporządzenia, rodzaje i zasady działania placówek publicznych, o których mowa w art. 2 pkt 3-5 i 10, warunki pobytu dzieci i młodzieży w placówkach opiekuńczo-wychowawczych i resocjalizacyjnych oraz może określić wysokość i zasady odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach.

Założenie i likwidacja placówki opiekuńczo-wychowawczej lub resocjalizacyjnej o zasięgu ponadwojewódzkim wymaga zgody Ministra Edukacji Narodowej.

1. Kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież z zaburzeniami i odchyleniami rozwojowymi, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy.

2. W zależności od rodzaju oraz stopnia zaburzeń i odchyleń dzieciom i młodzieży, o których mowa w ust. 1, organizuje się formy kształcenia i wychowania, które stosownie do potrzeb umożliwiają naukę w dostępnym dla nich zakresie, usprawnianie zaburzonych funkcji, rewalidację i resocjalizację oraz zapewniają specjalistyczną pomoc i opiekę.

akty wykonawcze

1. Dzieciom i młodzieży pozbawionym całkowicie lub częściowo opieki rodzicielskiej kurator oświaty organizuje opiekę w rodzinach zastępczych.

2. Umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej następuje na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego.

3. Dziecko może być również umieszczone w rodzinie zastępczej bez orzeczenia sądu opiekuńczego, na wniosek lub za zgodą rodziców dziecka, na podstawie umowy powierzenia dziecka, zawartej na piśmie między rodziną zastępczą a kuratorem oświaty właściwym dla miejsca zamieszkania tej rodziny, o czym zawiadamia sąd opiekuńczy. W razie wątpliwości co do spełnienia warunków wymienionych w art. 73, kurator oświaty przekazuje sprawę sądowi opiekuńczemu.

4. Rodzina zastępcza podejmuje obowiązek opieki nad dzieckiem i jego wychowania z dniem umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego lub z dniem zawarcia umowy, o której mowa w ust. 3.

Pełnienie funkcji rodziny zastępczej może być powierzone małżeństwu lub osobie nie pozostającej w związku małżeńskim, jeżeli spełniają następujące warunki:

1. Kurator oświaty właściwy dla miejsca zamieszkania rodziny zastępczej udziela dzieciom umieszczonym w rodzinach zastępczych pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów ich utrzymania.

2. Podstawą przyznania pomocy pieniężnej jest umowa zawarta między kuratorem oświaty a rodziną zastępczą.

3. Rodzice, których dzieci przebywają w rodzinach zastępczych, są obowiązani do odpłatności z tego tytułu.

4. Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia:

3) wysokość i zasady odpłatności rodziców za pobyt ich dzieci w rodzinach zastępczych oraz postępowanie w tych sprawach.

akty wykonawcze

1. Rozwiązanie z rodziną zastępczą umowy powierzenia dziecka, o której mowa w art. 72 ust. 3, następuje po upływie 3 miesięcy od wypowiedzenia dokonanego na piśmie przez jedną ze stron.

2. Kurator oświaty właściwy dla miejsca zamieszkania rodziny zastępczej może rozwiązać z tą rodziną umowę powierzenia dziecka bez wypowiedzenia w razie:

3. W razie rozwiązania z rodziną zastępczą umowy powierzenia dziecka, kurator oświaty właściwy dla miejsca zamieszkania tej rodziny ma obowiązek zapewnienia dziecku dalszej pieczy i wychowania.

1. Placówki opiekuńczo-wychowawcze i resocjalizacyjne, są obowiązane do usamodzielniania wychowanków objętych opieką całkowitą, a w szczególności do udzielania pomocy zmierzającej do uzyskania odpowiednich warunków mieszkaniowych i samodzielności finansowej.

2. Placówki, o których mowa w ust. 1, zapewniają usamodzielnianym wychowankom pierwsze wyposażenie.

3. Usamodzielnianym wychowankom niektórych rodzajów placówek opiekuńczo-wychowawczych i resocjalizacyjnych oraz rodzin zastępczych, kurator oświaty przyznaje jednorazową pomoc pieniężną na zagospodarowanie.

4. Minister Edukacji Narodowej określa, w drodze rozporządzenia:

5. Należności z tytułu odpłatności rodziców za pobyt ich dzieci w rodzinach zastępczych oraz placówkach opiekuńczo-wychowawczych i resocjalizacyjnych podlegają egzekucji administracyjnej.

akty wykonawcze