AKTY PRAWNE

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu 1)

z dnia 7 marca 2005 r.

w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach

Na podstawie art. 71 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781 oraz z 2005 r. Nr 17, poz. 141) zarządza się, co następuje:

Rozdział 1
Przepisy ogólne

§ 1.

Rozporządzenie określa:

1) rodzaje i szczegółowe zasady działania publicznych:

a) placówek oświatowo-wychowawczych,

b) młodzieżowych ośrodków wychowawczych, młodzieżowych ośrodków socjoterapii, specjalnych ośrodków szkolno-wychowawczych i specjalnych ośrodków wychowawczych dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania,

c) ośrodków umożliwiających dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim, a także dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo ze sprzężonymi niepełnosprawnościami realizację obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego oraz obowiązku szkolnego i obowiązku nauki,

d) placówek zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania,

zwanych dalej "placówkami";

2) warunki pobytu dzieci i młodzieży w placówkach;

3) wysokość i zasady odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w placówkach.

Rozdział 2
Placówki oświatowo-wychowawcze

§ 2.

Placówkami oświatowo-wychowawczymi są:

1) placówki wychowania pozaszkolnego: pałace młodzieży, młodzieżowe domy kultury, międzyszkolne ośrodki sportowe, ośrodki politechniczne, ogniska pracy pozaszkolnej, ogrody jordanowskie i pozaszkolne placówki specjalistyczne;

2) szkolne schroniska młodzieżowe: całoroczne i sezonowe.

§ 3.

1. Placówka wychowania pozaszkolnego realizuje zadania edukacyjne, wychowawcze, kulturalne, profilaktyczne, opiekuńcze, prozdrowotne, sportowe i rekreacyjne.

2. Placówka wychowania pozaszkolnego realizuje zadania wymienione w ust. 1 przez:

1) prowadzenie zajęć wspierających rozwój dzieci i młodzieży, mających na celu:

a) rozwijanie zainteresowań, uzdolnień, doskonalenie umiejętności oraz pogłębianie wiedzy,

b) kształtowanie umiejętności spędzania czasu wolnego,

c) kształtowanie poczucia własnej tożsamości i poszanowania dziedzictwa kulturowego regionu, kraju i innych kultur,

d) przygotowanie do aktywnego uczestnictwa w życiu kulturalnym;

2) organizowanie:

a) imprez, w szczególności przeglądów, wystaw, festiwali,

b) wypoczynku i rekreacji dzieci i młodzieży,

c) działań alternatywnych wśród dzieci i młodzieży zagrożonych uzależnieniami i niedostosowaniem społecznym;

3) realizowanie programów edukacyjnych i profilaktyczno-wychowawczych.

3. Placówka wychowania pozaszkolnego może realizować zadania także poza swoją siedzibą.

§ 4.

W placówce wychowania pozaszkolnego są organizowane zajęcia stałe, okresowe i okazjonalne, wynikające z potrzeb środowiska lokalnego.

§ 5.

1. Zajęcia stałe są organizowane w grupach liczących co najmniej 12 wychowanków, w wymiarze co najmniej 2 godzin tygodniowo.

2. Godzina zajęć stałych trwa 45 minut.

3. Za zgodą organu prowadzącego placówkę wychowania pozaszkolnego liczba wychowanków w grupie może być niższa od liczby określonej w ust. 1.

4. Organizację zajęć stałych określa tygodniowy plan zajęć placówki wychowania pozaszkolnego, z tym że tygodniowy wymiar zajęć stałych wynosi w:

1) pałacu młodzieży - co najmniej 200 godzin;

2) młodzieżowym domu kultury - co najmniej 90 godzin;

3) międzyszkolnym ośrodku sportowym - co najmniej 54 godziny;

4) ośrodku politechnicznym - co najmniej 40 godzin;

5) ognisku pracy pozaszkolnej - co najmniej 30 godzin;

6) pozaszkolnej placówce specjalistycznej - co najmniej 2 godziny.

5. W ogrodzie jordanowskim organizuje się zajęcia wychowawcze w wymiarze co najmniej 30 godzin tygodniowo. Zajęcia te mogą być prowadzone jako stałe, okresowe lub okazjonalne.

§ 6.

Do zadań szkolnego schroniska młodzieżowego należy:

1) upowszechnianie wśród dzieci i młodzieży krajoznawstwa i różnych form turystyki jako aktywnych form wypoczynku;

2) prowadzenie poradnictwa i informacji krajoznawczo-turystycznej;

3) zapewnienie dzieciom i młodzieży oraz ich opiekunom tanich miejsc noclegowych;

4) zapewnienie opieki i wychowania dzieciom i młodzieży przebywającym w schronisku.

§ 7.

Szkolne schronisko młodzieżowe posiada:

1) powierzchnię mieszkalną nie mniejszą niż 2,5 m2 na osobę przy wyposażeniu w łóżka jednopoziomowe lub nie mniejszą niż 1,5 m2 na osobę przy wyposażeniu w łóżka piętrowe;

2) pomieszczenia mieszkalne wyposażone w łóżka lub tapczany, kołdry lub koce, bieliznę pościelową, szafy ubraniowe lub wieszaki, stół, krzesła lub taborety (jedno krzesło lub taboret na osobę), lustro i kosz na śmieci;

3) pomieszczenie do przechowywania bagażu i sprzętu turystycznego oraz pomieszczenie do suszenia odzieży;

4) ogrzewanie zapewniające utrzymanie w pomieszczeniach temperatury co najmniej 18 °C.

§ 8.

1. Szkolne schronisko młodzieżowe całoroczne jest zlokalizowane w samodzielnym budynku lub wydzielonej części budynku oraz dysponuje co najmniej 30 miejscami noclegowymi, z których co najmniej 40 % znajduje się w pomieszczeniach mieszkalnych nie większych niż ośmioosobowe.

2. Szkolne schronisko młodzieżowe całoroczne posiada:

1) łazienki wyposażone w umywalki z lustrem (jedna umywalka z lustrem na nie więcej niż 10 osób) oraz natryski (jeden natrysk na nie więcej niż 20 osób), z bieżącą zimną i ciepłą wodą przez całą dobę;

2) toaletę (jedno oczko na nie więcej niż 15 osób);

3) kuchnię samoobsługową wyposażoną w sprzęt kuchenny;

4) jadalnię;

5) świetlicę.

§ 9.

1. Szkolne schronisko młodzieżowe sezonowe jest organizowane w pomieszczeniach szkoły lub bursy oraz dysponuje co najmniej 25 miejscami noclegowymi.

2. Szkolne schronisko młodzieżowe sezonowe posiada:

1) łazienki wyposażone w umywalki z lustrem (jedna umywalka z lustrem na nie więcej niż 15 osób) oraz natryski (jeden natrysk na nie więcej niż 20 osób), z bieżącą zimną wodą przez całą dobę i ciepłą wodą o ustalonych porach rano i wieczorem;

2) toaletę (jedno oczko na nie więcej niż 15 osób);

3) kuchnię samoobsługową wyposażoną w sprzęt kuchenny lub pomieszczenie do przygotowywania posiłków we własnym zakresie;

4) pomieszczenie do spożywania posiłków, mogące spełniać również funkcję świetlicy.

§ 10.

1. Placówki oświatowo-wychowawcze mogą posiadać filie.

2. Filię tworzy, przekształca i likwiduje organ prowadzący na wniosek dyrektora placówki oświatowo-wychowawczej.

§ 11.

1. Placówki oświatowo-wychowawcze prowadzą działalność w ciągu całego roku kalendarzowego jako placówki, w których nie są przewidziane ferie szkolne, z zastrzeżeniem ust. 2.

2. Szkolne schroniska młodzieżowe sezonowe prowadzą działalność w niektórych okresach roku kalendarzowego, w tym w okresie ferii szkolnych oraz w dniach wolnych od nauki.

Rozdział 3
Młodzieżowe ośrodki wychowawcze, młodzieżowe ośrodki socjoterapii, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze, specjalne ośrodki wychowawcze i ośrodki umożliwiające dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim, a także dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo ze sprzężonymi niepełnosprawnościami realizację obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego oraz obowiązku szkolnego i obowiązku nauki

§ 12.

Młodzieżowe ośrodki wychowawcze są prowadzone dla dzieci i młodzieży niedostosowanych społecznie wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy, wychowania i resocjalizacji jako resocjalizacyjno-wychowawcze, a dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim jako resocjalizacyjno-rewalidacyjne.

§ 13.

Do zadań młodzieżowego ośrodka wychowawczego należy eliminowanie przyczyn i przejawów niedostosowania społecznego oraz przygotowanie wychowanków do życia zgodnego z obowiązującymi normami społecznymi i prawnymi.

§ 14.

Młodzieżowe ośrodki socjoterapii są prowadzone dla dzieci i młodzieży, które z powodu zaburzeń rozwojowych, trudności w uczeniu się i zaburzeń w funkcjonowaniu społecznym mogą być zagrożone niedostosowaniem społecznym lub uzależnieniem i wymagają stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania oraz specjalistycznej pomocy psychoedukacyjnej.

§ 15.

Do zadań młodzieżowego ośrodka socjoterapii należy eliminowanie przyczyn i przejawów zaburzeń zachowania oraz przygotowanie wychowanków do życia zgodnego z obowiązującymi normami społecznymi i prawnymi.

§ 16.

Zadania, o których mowa w § 13 i 15, są realizowane przez:

1) organizowanie zajęć dydaktycznych, profilaktyczno-wychowawczych, terapeutycznych i resocjalizacyjnych umożliwiających nabywanie umiejętności życiowych ułatwiających prawidłowe funkcjonowanie w środowisku rodzinnym i społecznym;

2) pomoc w planowaniu kariery edukacyjnej i zawodowej, z uwzględnieniem możliwości i zainteresowań wychowanków;

3) udzielanie pomocy rodzicom (prawnym opiekunom) w zakresie doskonalenia umiejętności niezbędnych we wspieraniu rozwoju dzieci i młodzieży, w szczególności w zakresie rozwijania potencjalnych możliwości oraz unikania zachowań ryzykownych.

§ 17.

1. W skład młodzieżowego ośrodka wychowawczego i młodzieżowego ośrodka socjoterapii wchodzi co najmniej jedna z następujących szkół:

1) szkoła podstawowa specjalna;

2) gimnazjum specjalne;

3) szkoła ponadgimnazjalna specjalna.

2. W uzasadnionych przypadkach może funkcjonować młodzieżowy ośrodek socjoterapii, w skład którego nie wchodzi szkoła.

§ 18.

Młodzieżowy ośrodek wychowawczy i młodzieżowy ośrodek socjoterapii umożliwiają:

1) udział w indywidualnych lub grupowych zajęciach specjalistycznych w zakresie terapii pedagogicznej, zajęciach psychoedukacyjnych, rewalidacyjnych, socjoterapeutycznych, profilaktyki społecznej i resocjalizacji;

2) udział w zajęciach sportowych, turystycznych, rekreacyjnych oraz kulturalno-oświatowych; zajęcia te są prowadzone w wymiarze co najmniej 4 godzin tygodniowo.

§ 19.

1. W młodzieżowym ośrodku wychowawczym i młodzieżowym ośrodku socjoterapii działa zespół wychowawczy do spraw okresowej oceny sytuacji wychowanków, powoływany przez dyrektora ośrodka.

2. Do zadań zespołu wychowawczego należy w szczególności:

1) diagnozowanie problemów wychowanka;

2) ustalanie indywidualnego programu pracy z wychowankiem, odpowiednio resocjalizacyjnego lub terapeutycznego, na podstawie projektu przygotowanego przez wychowawcę grupy wychowawczej;

3) analizowanie stosowanych metod pracy z wychowankiem i wybór skutecznych form pomocy;

4) okresowe ocenianie efektów pracy z wychowankiem i jego środowiskiem rodzinnym;

5) prognozowanie oczekiwanych efektów działań odpowiednio resocjalizacyjnych lub terapeutycznych.

3. W skład zespołu wychowawczego wchodzą:

1) dyrektor młodzieżowego ośrodka wychowawczego albo młodzieżowego ośrodka socjoterapii lub upoważniona przez niego osoba - jako przewodniczący zespołu;

2) wychowawca grupy wychowawczej odpowiedzialny za realizację indywidualnego programu pracy z wychowankiem, odpowiednio resocjalizacyjnego lub terapeutycznego;

3) pedagog;

4) psycholog;

5) w zależności od potrzeb - pracownik socjalny oraz inni specjaliści.

§ 20.

1. Podstawową formą organizacyjną pracy z wychowankami w młodzieżowym ośrodku wychowawczym i młodzieżowym ośrodku socjoterapii jest grupa wychowawcza.

2. Liczba wychowanków w grupie wychowawczej wynosi od 8 do 12.

3. Grupą wychowawczą opiekuje się co najmniej dwóch wychowawców.

4. Wychowawca jest odpowiedzialny za realizację indywidualnego programu pracy z wychowankiem, odpowiednio resocjalizacyjnego lub terapeutycznego. Wychowawca współpracuje w tym zakresie z innymi pracownikami młodzieżowego ośrodka wychowawczego lub młodzieżowego ośrodka socjoterapii, rodzicami (prawnymi opiekunami) i instytucjami działającymi w środowisku lokalnym.

§ 21.

1. Młodzieżowy ośrodek wychowawczy i młodzieżowy ośrodek socjoterapii zapewniają wychowankom całodobową opiekę.

2. Opiekę w porze nocnej sprawuje wychowawca, który ma do pomocy co najmniej jednego pracownika niebędącego pracownikiem pedagogicznym.

3. W uzasadnionych przypadkach może funkcjonować młodzieżowy ośrodek socjoterapii, który nie zapewnia opieki całodobowej.

§ 22.

Młodzieżowy ośrodek wychowawczy i młodzieżowy ośrodek socjoterapii prowadzą działalność w ciągu całego roku kalendarzowego jako placówki, w których nie są przewidziane ferie szkolne.

§ 23.

1. Specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze są prowadzone dla dzieci i młodzieży, które z powodu niepełnosprawności nie mogą uczęszczać do szkoły w miejscu zamieszkania.

2. Specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze mogą być także prowadzone dla dzieci, które z powodu niepełnosprawności nie mogą uczęszczać do przedszkola w miejscu zamieszkania.

§ 24.

Specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze są prowadzone w szczególności dla dzieci i młodzieży:

1) niesłyszących i słabosłyszących;

2) niewidomych i słabowidzących;

3) z niepełnosprawnością ruchową;

4) z autyzmem;

5) ze sprzężonymi niepełnosprawnościami;

6) z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, umiarkowanym lub znacznym.

§ 25.

1. W skład specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego wchodzi co najmniej jedna z następujących szkół:

1) szkoła podstawowa specjalna;

2) gimnazjum specjalne;

3) szkoła ponadgimnazjalna specjalna.

2. W skład specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego może także wchodzić przedszkole specjalne utworzone na podstawie porozumienia między właściwymi organami prowadzącymi.

§ 26.

Specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy umożliwia:

1) udział w indywidualnych lub grupowych zajęciach specjalistycznych w zakresie terapii pedagogicznej, zajęciach rewalidacyjnych, usprawniających ruchowo, profilaktyki społecznej i resocjalizacji, przygotowujących dzieci i młodzież do samodzielności w życiu społecznym;

2) udział w zajęciach sportowych, turystycznych, rekreacyjnych oraz kulturalno-oświatowych.

§ 27.

Opracowywanie i realizację indywidualnych programów edukacyjnych w szkołach specjalnych działających w specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych określają przepisy w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w specjalnych przedszkolach, szkołach i oddziałach oraz w ośrodkach.

§ 28.

Specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy:

1) wspomaga rodziców (prawnych opiekunów) w pełnieniu funkcji wychowawczych i edukacyjnych, w szczególności przez organizowanie konsultacji, zajęć psychoedukacyjnych, warsztatów umiejętności i grup wsparcia;

2) współpracuje ze szkołami ogólnodostępnymi w zakresie diagnozowania i rozwiązywania trudnych problemów dydaktyczno-wychowawczych dzieci niepełnosprawnych uczęszczających do tych szkół;

3) prowadzi działania edukacyjne i profilaktyczno-wychowawcze w środowisku lokalnym.

§ 29.

1. Dzieci i młodzież przyjmuje się do specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego na rok szkolny, etap edukacyjny lub okres nauki w szkole, wskazany w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego.

2. Pobyt wychowanka w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym może trwać do czasu ukończenia nauki w szkole, nie dłużej jednak niż do ukończenia 24. roku życia.

3. Jeżeli specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy dysponuje wolnymi miejscami, za zgodą organu prowadzącego, na zajęcia, o których mowa w § 26, może być przyjęty wychowanek, na podstawie opinii publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej.

§ 30.

1. W specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym działa zespół wychowawczy do spraw okresowej oceny sytuacji wychowanków, powoływany przez dyrektora specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego.

2. Do zadań zespołu wychowawczego należy w szczególności:

1) diagnozowanie problemów wychowanka oraz opracowywanie indywidualnego programu pracy z wychowankiem;

2) określanie form pracy z wychowankiem;

3) analizowanie stosowanych metod pracy z wychowankiem i wybór skutecznych form pomocy;

4) okresowe ocenianie efektów pracy z wychowankiem, jego rodzicami (prawnymi opiekunami), szkołą i środowiskiem lokalnym;

5) ocenianie zasadności dalszego pobytu wychowanka w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym;

6) ustalanie, na wniosek rodziców (prawnych opiekunów) wychowanka, zakresu współpracy z wychowankiem, jego rodziną i szkołą, po opuszczeniu przez wychowanka specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego.

3. W skład zespołu wychowawczego wchodzą:

1) dyrektor specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego lub upoważniona przez niego osoba - jako przewodniczący zespołu;

2) wychowawca grupy wychowawczej;

3) pedagog;

4) psycholog;

5) w zależności od potrzeb - pracownik socjalny oraz inni specjaliści.

§ 31.

1. Podstawową formą organizacyjną pracy z wychowankami w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym jest grupa wychowawcza.

2. Liczba wychowanków w grupie wychowawczej odpowiada liczbie uczniów w oddziale odpowiedniego rodzaju szkoły specjalnej, określonej w przepisach w sprawie ramowego statutu publicznego przedszkola oraz publicznych szkół.

3. Grupą wychowawczą opiekuje się wychowawca.

4. Do każdej grupy wychowawczej, w skład której wchodzą uczniowie z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym, z niepełnosprawnością ruchową, z autyzmem oraz uczniowie ze sprzężonymi niepełnosprawnościami, uczęszczający do klas I-IV szkoły podstawowej specjalnej, zatrudnia się pomoc wychowawcy.

§ 32.

1. Specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy zapewnia wychowankom całodobową opiekę.

2. Opiekę w porze nocnej sprawuje wychowawca.

§ 33.

1. Specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy prowadzi działalność przez cały rok szkolny jako placówka, w której są przewidziane ferie szkolne.

2. Za zgodą organu prowadzącego specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy może również prowadzić działalność w okresie zimowej i wiosennej przerwy świątecznej oraz w okresie zimowych ferii szkolnych.

§ 34.

Specjalne ośrodki wychowawcze są prowadzone dla dzieci i młodzieży, które wymagają stosowania specjalnej opieki wychowawczej i zajęć rewalidacyjnych ze względu na występujące niepełnosprawności lub zagrożenie niedostosowaniem społecznym.

§ 35.

Specjalny ośrodek wychowawczy zapewnia:

1) wspomaganie rozwoju wychowanka przez podejmowanie działań w zakresie opieki wychowawczej i rewalidacji;

2) realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki poza ośrodkiem;

3) wspieranie rodziców (prawnych opiekunów) w pełnieniu funkcji wychowawczej i edukacyjnej, w tym w rozpoznawaniu, wspomaganiu i rozwijaniu potencjalnych możliwości dzieci i młodzieży;

4) pomoc, we współpracy ze szkołą, do której uczęszcza wychowanek, w planowaniu jego kariery edukacyjnej i zawodowej.

§ 36.

1. W specjalnym ośrodku wychowawczym działa zespół wychowawczy do spraw okresowej oceny sytuacji wychowanków, powoływany przez dyrektora specjalnego ośrodka wychowawczego.

2. Do zadań zespołu wychowawczego należy w szczególności:

1) diagnozowanie problemów wychowanka, opracowywanie indywidualnego programu pracy z wychowankiem;

2) określanie form pracy z wychowankiem;

3) analizowanie stosowanych metod pracy z wychowankiem i wybór skutecznych form pomocy;

4) okresowe ocenianie efektów pracy z wychowankiem, jego rodzicami (prawnymi opiekunami), szkołą i środowiskiem lokalnym;

5) ocenianie zasadności dalszego pobytu wychowanka w specjalnym ośrodku wychowawczym;

6) ustalanie, na wniosek rodziców (prawnych opiekunów) wychowanka, zakresu współpracy z wychowankiem, jego rodziną i szkołą, po opuszczeniu przez wychowanka specjalnego ośrodka wychowawczego.

3. W Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportuskład zespołu wychowawczego wchodzą:

1) dyrektor specjalnego ośrodka wychowawczego lub upoważniona przez niego osoba - jako przewodniczący zespołu;

2) wychowawca grupy wychowawczej;

3) pedagog;

4) psycholog;

5) w zależności od potrzeb - pracownik socjalny oraz inni specjaliści.

§ 37.

1. Podstawową formą organizacyjną pracy z wychowankami w specjalnym ośrodku wychowawczym jest grupa wychowawcza.

2. Liczba wychowanków w grupie wychowawczej odpowiada liczbie uczniów w oddziale odpowiedniego rodzaju szkoły specjalnej, określonej w przepisach w sprawie ramowego statutu publicznego przedszkola oraz publicznych szkół.

3. Grupą wychowawczą opiekuje się wychowawca.

§ 38.

1. Specjalny ośrodek wychowawczy zapewnia wychowankom całodobową opiekę.

2. Opiekę w porze nocnej sprawuje wychowawca.

§ 39.

1. Specjalny ośrodek wychowawczy prowadzi działalność przez cały rok szkolny jako placówka, w której są przewidziane ferie szkolne.

2. Za zgodą organu prowadzącego specjalny ośrodek wychowawczy może również prowadzić działalność w okresie ferii szkolnych, zapewniając wychowankom zajęcia opiekuńczo-wychowawcze.

§ 40.

1. Ośrodkami umożliwiającymi dzieciom i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim, a także dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo ze sprzężonymi niepełnosprawnościami realizację obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki są ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze.

2. Wychowankami ośrodków rewalidacyjno-wychowawczych mogą być dzieci i młodzież w wieku od 3 do 25 lat.

§ 41.

Ośrodek rewalidacyjno-wychowawczy zapewnia:

1) wychowankom z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim udział w zajęciach:

a) rewalidacyjno-wychowawczych, prowadzonych indywidualnie lub w zespołach,

b) specjalistycznych dostosowanych do potrzeb wychowanków, w szczególności w zakresie terapii psychologicznej i rewalidacji, w tym ruchowej,

c) rekreacyjnych;

2) wychowankom upośledzonym umysłowo ze sprzężonymi niepełnosprawnościami realizację indywidualnego programu edukacyjnego uwzględniającego podstawę programową kształcenia ogólnego i orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego;

3) wspomaganie rodziców (prawnych opiekunów) w pełnieniu funkcji wychowawczych i edukacyjnych, w szczególności przez organizowanie konsultacji, zajęć psychoedukacyjnych, warsztatów umiejętności i grup wsparcia.

§ 42.

1. W ośrodku rewalidacyjno-wychowawczym działa zespół wychowawczy do spraw okresowej oceny sytuacji wychowanków, powoływany przez dyrektora ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego.

2. Do zadań zespołu wychowawczego należy w szczególności:

1) diagnozowanie problemów wychowanka oraz opracowywanie indywidualnego programu pracy z wychowankiem;

2) określanie form pracy z wychowankiem;

3) analizowanie stosowanych metod pracy z wychowankiem i wybór skutecznych form pomocy;

4) okresowe ocenianie efektów pracy z wychowankiem, jego rodzicami (prawnymi opiekunami) i środowiskiem lokalnym;

5) ocenianie zasadności dalszego pobytu wychowanka w ośrodku rewalidacyjno-wychowawczym;

6) ustalanie, na wniosek rodziców (prawnych opiekunów) wychowanka, zakresu współpracy z wychowankiem i jego rodziną po opuszczeniu przez wychowanka ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego.

3. W skład zespołu wychowawczego wchodzą:

1) dyrektor ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego lub upoważniona przez niego osoba - jako przewodniczący zespołu;

2) wychowawca grupy wychowawczej;

3) pedagog;

4) psycholog;

5) w zależności od potrzeb - pracownik socjalny oraz inni specjaliści.

§ 43.

1. Podstawową formą organizacyjną pracy z wychowankami w ośrodku rewalidacyjno-wychowawczym jest grupa wychowawcza.

2. Liczba wychowanków w grupie wychowawczej wynosi:

1) w przypadku wychowanków z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim - od 2 do 4;

2) w przypadku wychowanków z upośledzeniem umysłowym ze sprzężonymi niepełnosprawnościami - od 6 do 8, z tym że w przypadku współwystępującego autyzmu - od 2 do 4.

3. Grupą wychowawczą opiekuje się wychowawca.

4. W ośrodku rewalidacyjno-wychowawczym do każdej grupy wychowawczej zatrudnia się pomoc wychowawcy.

§ 44.

1. Ośrodek rewalidacyjno-wychowawczy prowadzi działalność przez cały rok szkolny, z wyjątkiem sobót i dni ustawowo wolnych od pracy, jako placówka, w której są przewidziane ferie szkolne.

2. Czas pracy ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego wynosi od 8 do 10 godzin dziennie.

Rozdział 4
Placówki zapewniające opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania

§ 45.

Placówkami zapewniającymi opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania są bursy i domy wczasów dziecięcych.

§ 46.

Bursa zapewnia opiekę i wychowanie uczniom gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych dla młodzieży, z wyjątkiem szkół policealnych, w tym uczniom wymagającym stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania.

§ 47.

Bursa zapewnia wychowankom:

1) całodobową opiekę;

2) warunki do nauki;

3) pomoc w nauce;

4) warunki do rozwijania zainteresowań;

5) warunki umożliwiające uczestnictwo w kulturze, sporcie i turystyce.

§ 48.

Bursa realizuje swoje zadania we współpracy z rodzicami (prawnymi opiekunami) wychowanka, szkołą, do której uczęszcza wychowanek, oraz z poradniami psychologiczno-pedagogicznymi, w tym poradniami specjalistycznymi.

§ 49.

1. W bursie działa zespół wychowawczy do spraw okresowej oceny sytuacji wychowanków, powoływany przez dyrektora bursy.

2. Do zadań zespołu wychowawczego należy w szczególności:

1) diagnozowanie problemów wychowawczych wychowanków;

2) opracowanie planu wychowawczego na dany rok szkolny;

3) dokonywanie okresowej analizy i oceny podejmowanych działań wychowawczych;

4) doskonalenie metod pracy wychowawczej.

3. W skład zespołu wychowawczego wchodzą:

1) dyrektor bursy lub upoważniona przez niego osoba - jako przewodniczący zespołu;

2) wychowawca grupy wychowawczej;

3) w miarę potrzeb i możliwości - pedagog lub psycholog oraz inni specjaliści.

§ 50.

1. Podstawową formą organizacyjną pracy z wychowankami w bursie jest grupa wychowawcza.

2. Liczba wychowanków w grupie wychowawczej nie może być większa niż 35, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4.

3. Liczba wychowanków w grupie wychowawczej obejmującej wyłącznie wychowanków wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania odpowiada liczbie uczniów w oddziale odpowiedniego rodzaju szkoły specjalnej, określonej w przepisach w sprawie ramowego statutu publicznego przedszkola oraz publicznych szkół.

4. Dopuszcza się tworzenie grup integracyjnych, w których liczba wychowanków nie może być większa niż 20, w tym od 3 do 5 wychowanków niepełnosprawnych.

5. Grupą wychowawczą opiekuje się wychowawca.

§ 51.

1. Tygodniowy wymiar zajęć opiekuńczo-wychowawczych z jedną grupą wychowawczą w bursie wynosi nie więcej niż 55 godzin.

2. Za zgodą organu prowadzącego bursę tygodniowy wymiar zajęć opiekuńczo-wychowawczych może być większy od określonego w ust. 1.

§ 52.

1. Opiekę w porze nocnej sprawuje wychowawca.

2. W uzasadnionych przypadkach opiekę w porze nocnej może sprawować osoba niebędąca wychowawcą, wyznaczona przez dyrektora bursy.

§ 53.

1. Bursa prowadzi działalność przez cały rok szkolny jako placówka, w której są przewidziane ferie szkolne.

2. Za zgodą organu prowadzącego bursa może również prowadzić działalność w okresie ferii szkolnych, zapewniając wychowankom zajęcia opiekuńczo-wychowawcze.

§ 54.

Dom wczasów dziecięcych jest placówką przeznaczoną do okresowego pobytu dzieci i młodzieży w celu wspierania ich fizycznego i psychicznego rozwoju oraz wzmocnienia ogólnej kondycji psychofizycznej i kształtowania zachowań prozdrowotnych, z wykorzystaniem lokalnych warunków klimatycznych.

§ 55.

Dom wczasów dziecięcych prowadzi działalność dla uczniów szkół podstawowych, gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych dla młodzieży, z wyjątkiem szkół policealnych.

§ 56.

Do zadań domu wczasów dziecięcych w szczególności należy:

1) organizowanie zajęć edukacyjnych, opiekuńczych, wychowawczych i specjalistycznych;

2) organizowanie zajęć mających na celu rozwijanie zainteresowań i uzdolnień wychowanków;

3) organizowanie aktywnych form wypoczynku.

§ 57.

Okres pobytu wychowanka w domu wczasów dziecięcych nie powinien przekraczać 12 tygodni.

§ 58.

1. Dom wczasów dziecięcych zapewnia wychowankom całodobową opiekę.

2. Opiekę w porze nocnej sprawuje wychowawca.

3. W uzasadnionych przypadkach opiekę w porze nocnej może sprawować osoba niebędąca wychowawcą, wyznaczona przez dyrektora domu wczasów dziecięcych.

§ 59.

1. Podstawową formą organizacyjną pracy z wychowankami w domu wczasów dziecięcych jest grupa wychowawcza.

2. Liczba wychowanków w grupie wychowawczej nie może być większa niż 20.

3. Liczba wychowanków w grupie wychowawczej obejmującej wyłącznie wychowanków wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania odpowiada liczbie uczniów w oddziale odpowiedniego rodzaju szkoły specjalnej, określonej w przepisach w sprawie ramowego statutu publicznego przedszkola oraz publicznych szkół.

4. Dopuszcza się tworzenie grup integracyjnych, w których liczba wychowanków niepełnosprawnych wynosi od 3 do 5.

§ 60.

1. Wychowankowie przebywający w domu wczasów dziecięcych spełniają obowiązek szkolny lub obowiązek nauki przez uczęszczanie do szkoły funkcjonującej w domu wczasów dziecięcych lub do szkoły poza domem wczasów dziecięcych.

2. Po zakończeniu pobytu wychowanka w domu wczasów dziecięcych dyrektor domu wczasów dziecięcych przekazuje pisemną informację o bieżących ocenach uzyskanych przez wychowanka, jego zachowaniu oraz kondycji psychofizycznej dyrektorowi szkoły macierzystej wychowanka oraz rodzicom (prawnym opiekunom).

§ 61.

Dom wczasów dziecięcych prowadzi działalność w ciągu całego roku kalendarzowego jako placówka, w której nie są przewidziane ferie szkolne.

Rozdział 5
Przepisy wspólne

§ 62.

W realizacji swoich zadań placówka współpracuje ze środowiskiem lokalnym oraz, w zależności od potrzeb, z właściwymi instytucjami.

§ 63.

1. Szczegółową organizację działania placówki w danym roku szkolnym określa arkusz organizacji placówki, opracowany przez dyrektora placówki do dnia 30 kwietnia każdego roku.

2. W arkuszu organizacji placówki określa się w szczególności: liczbę pracowników placówki, w tym pracowników zajmujących stanowiska kierownicze, oraz ogólną liczbę godzin zajęć finansowanych ze środków przydzielonych przez organ prowadzący, z zastrzeżeniem ust. 3. Arkusz organizacji placówki zatwierdza organ prowadzący do dnia 30 maja.

3. W arkuszu organizacji szkolnego schroniska młodzieżowego określa się w szczególności:

1) okres działalności schroniska;

2) liczbę pracowników schroniska, w tym pracowników pedagogicznych;

3) liczbę miejsc noclegowych w schronisku;

4) liczbę wykorzystanych miejsc noclegowych w poprzednim roku szkolnym;

5) planowaną liczbę miejsc noclegowych dla dzieci i młodzieży w danym roku szkolnym.

§ 64.

W placówce zatrudnia się:

1) nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych;

2) specjalistów niebędących pracownikami pedagogicznymi;

3) pracowników administracyjnych i obsługi.

§ 65.

1. Działalność placówki może być uzupełniana świadczeniami wolontariuszy.

2. Zasady korzystania ze świadczeń wolontariuszy określają odrębne przepisy.

§ 66.

1. Rodzice (prawni opiekunowie) dzieci i młodzieży przebywających w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych, młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych, specjalnych ośrodkach wychowawczych oraz ośrodkach rewalidacyjno-wychowawczych wnoszą opłatę za posiłki w stołówce, równą wysokości kosztów surowca przeznaczonego na wyżywienie, ustalanych przez dyrektora odpowiednio młodzieżowego ośrodka wychowawczego, młodzieżowego ośrodka socjoterapii, specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego, specjalnego ośrodka wychowawczego lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego.

2. Rodzice (prawni opiekunowie) dzieci i młodzieży przebywających w bursie wnoszą opłaty za:

1) posiłki w stołówce bursy równą wysokości kosztów surowca przeznaczonego na wyżywienie, ustalanych przez dyrektora bursy;

2) zakwaterowanie w bursie w wysokości do 50 % kosztu utrzymania miejsca; do kosztu tego nie wlicza się wynagrodzeń pracowników i wydatków pochodnych od tych wynagrodzeń.

3. Rodzice (prawni opiekunowie) dzieci i młodzieży przebywających w domu wczasów dziecięcych wnoszą opłaty za:

1) posiłki w stołówce domu wczasów dziecięcych równą wysokości kosztów surowca przeznaczonego na wyżywienie, ustalanych przez dyrektora domu wczasów dziecięcych;

2) zakwaterowanie w domu wczasów dziecięcych, którego koszt ustala organ prowadzący.

4. Wysokość opłaty za zakwaterowanie w bursie oraz w domu wczasów dziecięcych ustala organ prowadzący.

5. Opłaty, o których mowa w ust. 2 i 3, nie mogą przekraczać łącznie 25 % wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 20 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, z późn. zm.2)) ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski".

6. Opłaty, o których mowa w ust. 1-3, wnosi się z góry do 15. dnia każdego miesiąca.

7. Jeżeli dziecko z uzasadnionych powodów nie mogło przebywać w placówce, opłaty, o których mowa w ust. 1-3, należne są w wysokości proporcjonalnej do czasu faktycznego pobytu dziecka.

§ 67.

1. Opłaty za korzystanie z miejsc noclegowych w szkolnym schronisku młodzieżowym przez dzieci, młodzież i ich opiekunów, od osoby za dobę, nie mogą przekraczać następujących kwot:

1) w pokojach jedno- i dwuosobowych z łazienkami - 65 zł;

2) w pokojach większych niż dwuosobowe, z łazienkami - 50 zł;

3) w pokojach nie większych niż czteroosobowe - 25 zł;

4) w pokojach większych niż czteroosobowe - 20 zł.

2. Wysokość opłat, o których mowa w ust. 1, na wniosek dyrektora szkolnego schroniska młodzieżowego, ustala organ prowadzący, uwzględniając warunki, jakimi dysponuje schronisko.

Rozdział 6
Przepisy przejściowe i końcowe

§ 68.

Specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze dla dzieci i młodzieży zagrożonych niedostosowaniem społecznym mogą być prowadzone nie dłużej niż do dnia 31 sierpnia 2006 r.

§ 69.

Placówki dostosują statuty do wymogów wynikających z rozporządzenia w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia.

§ 70.

Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.3)


1) Minister Edukacji Narodowej i Sportu kieruje działem administracji rządowej - oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji Narodowej i Sportu (Dz. U. Nr 134, poz. 1426).

2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593, Nr 99, poz. 1001, Nr 120, poz. 1252, Nr 121, poz. 1264, Nr 144, poz. 1530, Nr 191, poz. 1954, Nr 210, poz. 2135 i Nr 236, poz. 2355.

3) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 września 1993 r. w sprawie rodzajów, organizacji i zasad działania publicznych placówek oświatowo-wychowawczych (Dz. U. Nr 95, poz. 434, z 1996 r. Nr 44, poz. 192 oraz z 1997 r. Nr 75, poz. 473) oraz rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 lutego 1994 r. w sprawie rodzajów i zasad działania publicznych placówek opiekuńczo-wychowawczych i resocjalizacyjnych oraz ramowych statutów tych placówek (Dz. U. Nr 41, poz. 156 oraz z 1999 r. Nr 67, poz. 758).

Minister Edukacji Narodowej i Sportu: M. Sawicki